Paradontoza – przyczyny, objawy i leczenie
Paradontoza to choroba bardzo groźna… Co przyczynia się do jej powstawania? Z jakimi objawami należy się liczyć? Przeczytaj dzisiejszy tekst mojego autorstwa, aby dowiedzieć się też więcej na temat samego leczenia.
Co to jest paradontoza?
Paradontoza to pojęcie potoczne. Choroba właściwa, która kryje się pod tym pojęcien w stomatologii określana jest jako zapalenie przyzębia (z łac. „periodontis”). Zapalenie przyzębia ( paradontoza ) to stan zapalny tkanek, które otaczają i utrzymują zęby. Chodzi głównie o dziąsła, ozębną, cement korzeniowy i kość wyrostka zębodołowego. To zaś wszystko negatywnie wpływa m.in. na ogólny stan zdrowia i jakość codziennego życia.
Z doświadczenia wiem, że niestety coraz więcej osób zaczyna chorować na paradontozę – należy zatem zrobić wszystko, aby do tego groźnego schorzenia nie dopuścić.
Jakie są przyczyny paradontozy?
Przede wszystkim chodzi o brak optymalnej higieny jamy ustnej. Pamiętaj, że głównym czynnikiem rozwoju choroby jest zaś flora bakteryjna płytki nazębnej (może ona potem przekształcić się w kamień nazębny), która przylega do powierzchni zębów i dziąseł. Dlatego tak ważne jest, aby m.in. regularnie i dokładnie płukać jamę ustną i szczotkować zęby (najlepiej po każdym zjedzonym przez siebie posiłku).
Znaczenie mają też uwarunkowania genetyczne. Są bowiem osoby, które posiadają większe predyspozycje do takich chorób. Jeśli zatem np. Twoja babcia i mama miały te kłopoty, to musisz mieć się szczególnie na baczności (chodzi zaś nie tylko o odpowiednią higienę buzi, ale też np. o systematyczne wizyty kontrolne).
Inną przyczyną zapalenia dziąseł są nieprawidłowości zgryzu. Zrotowane, żle ustawione, stłoczone i przeciążone zęby mogą w szybki sposób przyczynić się do powstania zapalenia przyzębia.
Rozmaite badania pokazują, że na zapalenie przyzębia o wiele bardziej są narażeni palacze. Jeśli zatem palenie tytoniu to Twoja codzienność, to warto zrezygnować z tego szkodliwego nałogu. W efekcie zadbasz o swoje zęby i o ogólny stan zdrowia!
Istotny jest wiek. Na paradontozę dość rzadko chorują nastolatkowie, chociaż zdarzają się i takie przypadki. Z tym schorzeniem przede wszystkim mają jednak do czynienia ludzie w wieku około 35-40 lat.
Na co dzień sporo się stresujesz? Niestety, nie brakuje Ci negatywnych emocji w życiu prywatnym i zawodowym? Wiedz zatem, że stres przyczynia się do powstawania paradontozy. Chociażby dlatego, że może to osłabić funkcjonowanie układu odpornościowego i tym samym obniżyć odporność dziąseł na działanie szkodliwych bakterii.
Prawidłowe działanie układu immunologicznego jest bardzo istotne. Jeśli będzie on osłabiony (czasami dzieje się tak na skutek np. przyjmowania rozmaitych leków), to wówczas jest większe ryzyko pojawienia się chorób dziąseł.
Kolejną przyczyną zapalenia przyzębia może być cukrzyca. Jeśli poziom cukru we krwi nie będzie właściwie kontrolowany, to niestety zwiększa się ryzyko powstawania zapalenia dziąseł i przyzębia.
Do paradontozy przyczyniają się też niektóre leki. Np. prowadzące do zmniejszenia wydzielania się śliny, co jest niekorzystne pod kątem odkładania się płytki nazębnej. Poza tym kłopotliwe są medykamenty powodujące przerost dziąseł, co z kolei utrudnia utrzymanie odpowiedniej higieny.
Inne przyczyny zapalenia przyzębia to np.:
- dieta (m.in. bogata w przetworzoną, sklepową żywność)
- zaburzenia hormonalne
- osteoporoza
- zapalenie stawów
- kserostemia (zmniejszone wydzielanie śliny)
- nieleczone zapalenie dziąseł
- nieleczone wady zgryzu
Objawy paradontozy
Zastanawiasz się, czym cechuje się to groźne schorzenie? Początkowo paradontoza objawia się zaczerwienieniem i opuchnięciem dziąseł. Symptomy na tym etapie można zauważyć też w czasie szczotkowania i nitkowania zębów. Chodzi o krew pojawiającą się w czasie wykonywania tych czynności (jeśli ją dostrzeżesz, to warto jak najszybciej odwiedzić profesjonalny gabinet dentystyczny).
Na marginesie chciałbym dodać, że pojawiająca się krew zawsze powinna być alarmującym objawem! A niektórzy pacjenci to bagatelizują. Faktem jest to, że niekiedy krew pojawia się np. na skutek zbyt intensywnego nitkowania zębów (ten problem szczególnie dotyczy osób, które od niedawna wykonują to zadanie), ale i tak to zagadnienie powinno być precyzyjnie sprawdzone i wyjaśnione.
Gdy z czasem paradontoza zaczyna się rozwijać, skutkuje to m.in. pojawieniem się krwi już w ślinie. Innym kłopotem jest cuchnący oddech. A taki nieprzyjemny zapach z ust negatywnie wpływa na pewność siebie i codzienne kontakty z innymi ludźmi.
Bardzo istotne jest, że w początkowych fazach nie pojawiają się np. dokuczliwe dolegliwości bólowe. A przez to pacjenci myślą, że w sumie to nic poważnego się nie dzieje. To błąd. Dlatego tak ważne są regularne wizyty u swojego dentysty. Podczas przeglądu stomatologicznego dentysta będzie mógł dokładnie ocenić stan dziąseł i zębów oraz w porę zareagować na to co dzieje się w Twojej buzi!
Z czym jeszcze trzeba się liczyć? Chodzi o powstawanie kieszonek przyzębnych. Są to głębokie szczeliny znajdujące się pomiędzy brzegiem dziąsła i miejscem jego połączenia z danym zębem.
Trzeba się też liczyć np. z nadwrażliwością zębów na temperaturę, co utrudnia codzienne funkcjonowanie.
Groźnymi powikłaniami są np. powstawanie recesji dziąseł oraz zanik kości wyrostka zębodołowego.
W zaawansowanych przypadkach paradontozy dochodzi do większej ruchomości zębów (są one „rozchwiane”), co może prowadzić nawet do ich utraty! Dlatego zawsze uczulam pacjentów, że zapalenia przyzębia nie można lekceważyć.
Pojawiają się też m.in. coraz większe problemy w czasie jedzenia i kłopoty ze swobodnym wysławianiem się.
Pamiętaj, że paradontoza negatywnie wpływa na ogólny stan zdrowia. Zapalenie przyzębia przyczynia się zaś do powstawania wielu chorób, które na pierwszy rzut oka nie mają nic wspólnego z zębami (chodzi np. o cukrzycę, Alzheimera, schorzenia dotyczące serca itp.).
Na czym polega leczenie paradontozy?
Jest to zależne głównie od stanu zdrowia pacjenta. Ważne są zatem m.in. wywiad medyczny i precyzyjnie przeprowadzone badanie jamy ustnej.
Jeśli gabinet stomatologiczny zostanie odwiedzony przez osobę, która ma początkowe kłopoty, to wystarczające może okazać się np. przeprowadzenie stosownych zabiegów higienizacyjnych. Zazwyczaj lekarz dokładnie instruuje też pacjenta, na czym polega właściwa higiena jamy ustnej itd.
A z doświadczenia wiem, że często nawet osoby dorosłe nie do końca wiedzą, o co tutaj rzeczywiście chodzi w praktyce. Na wprowadzanie dobrych zmian do swojego codziennego życia nigdy nie jest zaś za późno!
Jeśli kłopoty nie są zbytnio zaawansowane, to dentysta najprawdopodobniej zaleci np. wizytę kontrolną (w najbliższej przyszłości), aby zobaczyć na niej, czy higiena jamy ustnej uległa poprawie itp.
Jeżeli zmiany są zaawansowane, to wówczas konieczne może okazać się leczenie chirurgiczne. Chodzi m.in. o takie zabiegi, jak:
- kiretaż
- operację płata (czyli tak zwana „redukcja kieszonek”)
- przeszczep tkanek miękkich
- przeszczep kości
- sterowaną regenerację tkanek
To jednak nie oznacza, że można traktować po macoszemu higienę jamy ustnej. Wręcz przeciwnie! Jest ona obligatoryjna, aby w ogóle zostać zakwalifikowanym do zabiegów chirurgicznych.
Co warto zaś wiedzieć o przeszczepach tkanek miękkich? Jeśli dochodzi do utraty tkanki dziąseł, to linia dziąseł zaczyna się „cofać”. Jest prawdopodobieństwo, że obowiązkowe będzie zatem wzmocnienie części uszkodzonej tkanki miękkiej. Przeważnie można to zaś osiągnąć na skutek usunięcia niewielkiej ilości tkanki z podniebienia (albo użycia tkanki z innego źródła) i przeszczepienia jej do konkretnej lokalizacji. Na co można dzięki temu liczyć? Np. na zmniejszenie dalszej recesji dziąseł i zakrycie odsłoniętych korzeni. Pacjenci cieszą się też z tego, że poprawie ulega kształt i wygląd ich zębów.
Jak zapobiegać paradontozie?
Kluczowa jest higieny jamy ustnej. Zadbaj o to, aby była ona nie tylko regularna, ale też dokładna. Mycie zębów należy przeprowadzać minimum 2 razy na dzień (a najlepiej po każdym posiłku). Ważna jest dobrej jakości pasta do zębów i szczoteczka (najlepiej dobrać je indywidualnie) oraz odpowiednia technika.
Z czego jeszcze warto korzystać? Są to np.:
- nici dentystyczne (minimum raz dziennie – aby dokładnie usuwać resztki pokarmowe)
- szczoteczki międzyzębowe (rozważ też zakup irygatora)
- płyn do płukania jamy ustnej z chlorheksydyną
Ważne jest systematyczne czyszczenie języka (minimum raz dziennie, stosuj do tego inną szczoteczkę).
Ani zaawansowana paradontoza, ani pierwsze objawy (np. krwawienia w czasie nitkowania) nie powinny być bagatelizowane. Jeśli zatem coś zauważysz, to powinien być odwiedzony Twój stomatolog. I to jak najszybciej.
Nie zapominaj też o regularnych wizytach kontrolnych. Co najmniej raz na pół roku warto też poddać się zabiegom higienizacyjnym (np. skaling, piaskowanie). Po to, by kamień nazębny został skutecznie usunięty.
Zrezygnuj z palenia papierosów, niezdrowej diety (m.in. zawierającej sporo przetworzonej żywności). Jeśli możesz, to ogranicz sytuacje stresowe w Twoim codziennym życiu!
Dbaj o swoje zdrowie. Pamiętaj, że do paradontozy przyczynia się m.in. cukrzyca. Jeśli masz zatem jakieś kłopoty zdrowotne, to bądź pod stałą opieką swojego lekarza.
Często zadawane pytania przez pacjentów kliniki IMPLANTIS
Co jeszcze warto przeczytać?
1. „Wytyczne leczenia chorób przyzębia” – R. Górska
2. „Periodontologia” – H. P. Mueller (redakcja wydania polskiego – R. Górska)
Przeczytaj również:
